Kısaca: Deniz dip taramada ekipman seçimi; taranacak malzemenin cinsine (çamur, kum, kaya), tarama derinliğine, çalışma alanının genişliğine ve çıkan malzemenin taşınacağı mesafeye göre yapılır. Başlıca ekipmanlar; Cutter Suction Dredger (kesici emişli tarayıcı), Backhoe Dredger (kepçeli tarayıcı), Long Reach Excavator (uzun bomlu ekskavatör), Split Barge (açılır tabanlı mavna) ve Jack-up Barge’dır (ayaklı platform).
Deniz dip tarama; limanlarda seyir derinliğini korumak, rıhtım ve iskele temellerini hazırlamak veya deniz altı hatlarına güzergâh açmak için yapılır. Bu işin verimli, güvenli ve ekonomik ilerlemesi, büyük ölçüde doğru ekipmanın seçilmesine bağlıdır. Bu rehberde sahada kullandığımız başlıca tarama ekipmanlarını ve hangi koşulda tercih edildiklerini anlatıyoruz.
Ekipman seçiminden önce belirlenmesi gerekenler
Sorunsuz bir tarama için, uygulama öncesinde çalışma alanında şu veriler netleştirilmelidir:
- Maksimum tarama derinliği
- Döküm veya deşarj mesafesi (malzemenin taşınacağı yer)
- Taranacak malzemenin karakteri (çamur, kum, çakıl, kil, kaya)
- Toplam tarama miktarı ve iş programı
Deniz dip tarama ekipmanları
Cutter Suction Dredger (kesici başlıklı emişli tarayıcı)
Uç kısmındaki döner kesici başlık deniz tabanını parçalar; parçalanan malzeme su ile karışarak güçlü pompalarla emilir ve boru hattıyla döküm alanına iletilir. Sıkı kum, kil ve görece sert zeminlerde yüksek verimle çalışır; büyük hacimli liman ve kanal taramalarında tercih edilir.
Backhoe Dredger (kepçeli tarayıcı)
Ponton üzerine yerleştirilmiş güçlü bir ekskavatör kepçesiyle çalışan mekanik tarayıcıdır. Sert ve karışık malzemelerde, rıhtım önleri gibi hassas çalışma gerektiren alanlarda ve sınırlı sahalarda etkilidir. Kazılan malzeme genellikle yanındaki mavnaya yüklenir.
Long Reach Excavator (uzun bomlu ekskavatör)
Uzun bom ve kol yapısı sayesinde kıyıdan veya pontondan uzak noktalara erişebilir. Sığ alanlarda, kıyı kenarı temizliğinde, kanal ve dere ağızlarında pratik bir çözümdür.
Split Barge (açılır tabanlı mavna)
Gövdesi ortadan ikiye açılabilen bu mavnalar, taranan malzemeyi izin verilen döküm sahasına taşır ve hızlıca boşaltır. Mekanik taramada kepçeli tarayıcı ile birlikte çalışarak döngü süresini kısaltır.
Jack-up Barge (ayaklı platform)
Ayaklarını deniz tabanına indirerek kendini su seviyesinin üzerine kaldırabilen bir platformdur. Dalga ve akıntıdan etkilenmeden sabit bir çalışma zemini sağladığı için hassas tarama, kazık çakma ve deniz sondajı işlerinde kullanılır.
Karşılaştırma tablosu
| Ekipman | Çalışma prensibi | En uygun malzeme | Öne çıktığı iş |
|---|---|---|---|
| Cutter Suction Dredger | Kesme + hidrolik emiş | Kum, kil, sıkı zemin | Büyük hacimli liman ve kanal taraması |
| Backhoe Dredger | Mekanik kepçe | Karışık ve sert malzeme | Rıhtım önü, sınırlı alanlar |
| Long Reach Excavator | Uzun bomlu mekanik kazı | Çamur, kum, gevşek malzeme | Sığ alanlar, kıyı kenarı |
| Split Barge | Açılır tabanla boşaltma | Taranmış her tür malzeme | Malzemenin döküm sahasına taşınması |
| Jack-up Barge | Ayaklarla sabitlenen platform | – | Dalgadan bağımsız hassas çalışma |
Tarama uygulama aşamaları
- Tetkik: Tarama yapılacak alan incelenir ve kullanılacak ekipman belirlenir.
- Mobilizasyon: Ekipmanın sahaya uzaklığı ve varış süresi planlanarak işverene bildirilir.
- Batimetri: Tarama öncesi derinlik ölçümü yapılır, taranacak hacim hesaplanır.
- Tarama: Ekipman, belirlenen kotlara ulaşılana kadar çalışır; çıkan malzeme mavnalarla izin verilen koordinatlardaki döküm alanına taşınır.
- Kontrol batimetrisi: İş sonunda yeniden ölçüm yapılarak hedef derinliğe ulaşıldığı doğrulanır.
Navalcon’un deniz dip tarama deneyimi
Navalcon, Gölcük Donanma Komutanlığı Deniz Dip Tarama İşleri başta olmak üzere kıyı tesislerinde tarama çalışmaları yürütmüştür. Jack-up barge, split barge, cutter suction dredger, backhoe dredger, long reach excavator ve kazık çakma ekipmanlarını kapsayan filomuzla, sahanın koşullarına en uygun yöntemi belirliyoruz. Ayrıntılar için Deniz Dip Tarama hizmet sayfamızı ve Projeler sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Deniz dip taramada hangi ekipman kullanılır?
Malzemenin cinsine ve iş hacmine göre cutter suction dredger, backhoe dredger, long reach excavator gibi tarayıcılar ile taşıma için split barge ve sabit çalışma için jack-up barge kullanılır.
Cutter suction dredger nedir?
Uç kısmındaki döner kesici başlıkla deniz tabanını parçalayan ve malzemeyi pompalarla emerek boru hattıyla taşıyan hidrolik bir tarama gemisidir.
Taranan malzeme nereye dökülür?
Taranan malzeme, ilgili kurumlardan izin alınmış koordinatlardaki döküm sahasına veya kara tarafındaki depolama alanına taşınır.
Deniz dip tarama ne kadar sürer?
Süre; taranacak hacme, malzemenin cinsine, kullanılan ekipmana, döküm mesafesine ve hava-deniz koşullarına bağlıdır. Batimetrik ölçüm sonrası iş programı netleştirilir.
Projeniz için Navalcon ile görüşün
Palplanş, deniz dip tarama, çakma kazık, jet grout ve kıyı yapıları projelerinizde saha koşullarınıza uygun çözümü birlikte belirleyelim.
