Kazı çukurlarında göçükleri önlemek, kıyıda kalıcı bir duvar oluşturmak ya da su altında kuru bir çalışma alanı elde etmek gerektiğinde akla gelen ilk çözümlerden biri palplanştır. Bu yazıda palplanşın ne olduğunu, çeşitlerini, nerelerde kullanıldığını ve uygulamanın hangi aşamalardan oluştuğunu özetliyoruz.
Palplanş nedir?
Palplanş; kenarlarında kilit (kenet) bulunan, özel formlu yapı profilleridir. Profiller birbirine kenetlenerek zemine çakılır ve sürekli bir perde duvar oluşturur. Bu perde, arkasındaki toprağı ve suyu tutarak kazı alanını ya da kıyı hattını güvenli hale getirir. En yaygın kullanılan türü çelik palplanştır.
Palplanş çeşitleri
Kesit şekline göre
- U tipi profiller: Kilitleri perdenin orta ekseninde yer alır. Geçici iksa ve kıyı uygulamalarında sık tercih edilir.
- Z tipi profiller: Kilitleri perdenin dış yüzeylerindedir. Aynı ağırlıkta daha yüksek eğilme dayanımı sağladığı için derin kazılarda ve ağır yüklü kıyı duvarlarında öne çıkar.
- Düz (flat) profiller: Eğilmeden çok çekme kuvvetine çalışır; hücresel batardolar gibi dairesel yapılarda kullanılır.
Malzemesine göre
- Çelik palplanş: Yüksek dayanım, tekrar kullanılabilirlik ve hızlı uygulama avantajı sunar.
- Betonarme palplanş: Kalıcı ve korozyona maruz yapılarda tercih edilebilir.
- PVC / kompozit palplanş: Düşük yüklü, kısa perdeli uygulamalarda hafif bir alternatiftir.
Palplanş nerelerde kullanılır?
- Bina, altyapı ve otopark kazılarında geçici iksa,
- Liman, iskele ve rıhtımlarda kalıcı kıyı duvarı,
- Köprü ayakları ve su içi yapılar için batardo (koferdam),
- Dere ve kanal ıslahı, taşkın koruma setleri,
- Yeraltı suyunun kazı alanına girişini sınırlamak için geçirimsiz perde.
Palplanş nasıl çakılır?
Zemin koşullarına ve çevredeki yapılara göre üç temel yöntem kullanılır:
- Vibrasyonlu çakma: Vibro çekiç ile profiller titreşimle zemine indirilir. Kumlu ve gevşek zeminlerde hızlıdır.
- Darbeli çakma: Hidrolik veya dizel çekiçle darbe uygulanır. Sıkı ve kohezyonlu zeminlerde etkilidir.
- Hidrolik presleme: Profiller titreşimsiz ve düşük gürültüyle zemine itilir. Yerleşim alanlarına yakın ve hassas yapıların bulunduğu sahalarda tercih edilir.
Uygulama aşamaları
- Zemin etüdü: Zemin sınıfı, yeraltı suyu seviyesi ve olası engeller belirlenir.
- Statik hesap ve proje: Perde boyu, profil kesiti ve gerekiyorsa ankraj veya payanda sistemi tasarlanır.
- Kılavuz kurulumu: Profillerin düşey ve hizalı ilerlemesi için kılavuz çerçeve kurulur.
- Çakma: Profiller kenetlenerek sırayla zemine indirilir.
- Destekleme ve kazı: Gerekli derinliklerde kuşak kirişi, ankraj veya payanda yapılarak kazıya devam edilir.
- Sökme: Geçici uygulamalarda iş bittikten sonra profiller çekilerek yeniden kullanılabilir.
Sonuç
Doğru profil seçimi ve uygun çakma yöntemi, palplanş uygulamasının hem güvenliğini hem de maliyetini doğrudan etkiler. Bu nedenle her proje, zemin verileri ve saha koşulları değerlendirilerek ayrı ayrı planlanmalıdır. Hizmetimiz hakkında daha fazla bilgi için Palplanş Uygulamaları sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Projeniz için bizimle görüşün
Navalcon olarak palplanş, deniz dip tarama, çakma kazık ve kıyı yapıları konusunda projenize uygun çözümü birlikte belirleyelim.
